مجله ترکمنی میراث آنلاین - بازي شماره 4 ـ پلله م باشي ( چورله ن ـ چورريگ ـ اوينام كسسير )

:: بازي شماره 4 ـ پلله م باشي ( چورله ن ـ چورريگ ـ اوينام كسسير )

موضوع :بازي هاي تركمني

اهداف بازي :

فرصت طلبي و تيز هوشي ـ كسب مهارت ـ جرات و شهامت ـ ايجاد وتقويت حس مقاومت و پايداري ـ تقويت حس همكاري و تعاون ـ سرعت و چابكي ـ تقويت عضلات بدن .

تعداد بازيكنان :

از 12 تا 30 نفر .

درباره بازي :

اين بازي يكي از پرآوازه ترين و معروف ترين بازي هاي بومي و محلي تركمن هاست . اين بازي كه بيشتر در شب هاي مهتابي و فرا رسيدن « عيد سعيد فطر » و « عيد قربان » انجام مي شود ، بخاطر جذابيت خاص اين بازي ساعت ها طول مي كشد و بازيكنان دو گروه در ستيز و جدال شب را به صبح مي رساندند . چه بسا بدون اينكه گروهي بر گروه ديگر تفوق و برتري داشته باشد . در اين بازي ، بازيكن فرصت طلبي و تيز هوشي خود را به زخ ديگران مي كشد ، بازي به گونه اي است كه اگر بازيكني ترس و واهمه داشته باشد ، معمولا در كنار و گوشه ها مي ماند و جرات حمله كردن پيدا نمي كند و چه بسا از گروه مخالف در لحظه اي كه فرصت مناسب باشد او را از ميدان بازي خارج مي كنند .

اين بازي با همكاري و مشاركت بازيكنان دو گروه انجام مي شود . گروهي كه حمله مي كند و گروهي ديگر كه سعي دارند از موضع خوددفاع كرده و مقاومت نمايند . در اينجا هر دو گروه نهايت همكاري و تعاون را به نمايش مي گذارند . گروه حمله كننده به ياري و كمك يار خود آمده و سعي دارند بازيكن مدافع را از زمين خارج نمايند ، در حاليكه گروه مدافع نيز پشتيبان يار خود است و از او حمايت مي كنند .

نحوه بازي :

در اين بازي يازيكنان قبل از هر چيز 2 نفر را بعنوان خان و يا رهبر گروه انتخاب مي كنند كه معمولا اين دونفر با نفوذترين و قوي ترين افراد هستند . سپس بازيكنان دو به دو كه از لحاظ جسماني و مهارت در بازي يكسان هستند به نقطه اي دورتر از رهبر ( خان ها ) رفته براي خود نامي مستعار انتخاب مي نمايند ، سپس نزد خان ها آمده مي گويند : « خاللاي خاللاي » . خان ها مي گويند : « آلديق ، آلديق » . بازيكنان مي گويند : « كيمه آي گرگ كيمه گون » . كه خانها با گفتن نام يكي از آنها ، وي را انتخاب مي كنند و بدين ترتيب ساير بازيكنان نيز به دو گروه تقسيم مي شوند . همين جا متذكر مي شويم كه درتمام بازي هاي گروهي يارگيري و تقسيم به دو گروه با چنين روشي صورت مي گيرد .

بعد از آن بازيكنان كفشها را از پا در آورده در يك محل جمع مي كنند كه به آن جا « پلله » مي گويند . بازيكنان مدافع در يك دايره فرضي قرار مي گيرند كه مركز آن كفشها و يا « پلله » مي باشد . بازيكنان حمله كننده نيز بيرون اين دايره فرضي قرار دارند . بازي با علامت دادن يكي از بازيكنان حمله كننده كه در واقع هشداري است ، در حاليكه دستش را بلند كرده مي گويد : شو نامه ؟ از گروه مدافع نيز كه در واقع اعلام آمادگي است ، يكي جواب مي دهد : سامان ! بعد از شنيده كلمه سامان صدايي از تمام بازيكنان بلند مي شود كه مي گويند : « آرامئزدا قل يابان » بازي شروع مي شود .

بازيكنان داخل دايره فرضي ( مدافعين ) سعي دارند به دست و پا و يا هر عضو ديگر حمله كننده بزنند و او را از جريان بازي خارج نمايند . از طرف ديگر بازيكنان حمله كننده سعي دارند با عبور از وسط دو بازيكن و با كشيدن خط فرضي از بين بازيكن عبور كرده و او را از بازي خارج نمايند .

گاهي گروه مدافع از طرف گروه حمله كننده چنان تحت فشار قرار مي گيرد كه در لاك دفاعي محض فرو مي رود و گروه حمله كننده با تقويت حمله خود و با گرفتن پايي كه بطرف او نشانه رفته است ، او را بر روي زمين مي كشد و از بازيكنان خود مي خواهد كه بين بازيكني كه روي زمين كشيده مي شود و ساير بازيكنان عبور كرده تا او را از صحنه بازي خارج نمايند . اين بازي همچنان ادامه پيدا مي كند تا اينكه در نهايت از هر گروهي كه يك نفر باقي بماند بنام « چئرلئق » شناخته مي شود . نقش اين بازيكن خيلي مهم و حساس مي باشد ، چرا كه بردن و يا واگذار كردن بازي به او ختم مي شود . اين بازيكن « چئرلئق » در « پلله » قرار مي گيرد و ساير بازيكنان گروه مقابل پشت سر او هستند . به چئرلئق اجازه داده مي شود كه در حدود 10 قدم تا جايي كه مي تواند قدم را بزرگ مي گيرد و از بازيكنان فاصله گرفته و پا به فرار مي گذارد . ساير بازيكنان گروه مقابل نيز بدنبال او هستند . « چئرلئق » تا جايي كه نفس او اجازه مي دهد و يا در نظر گرفتن اينكه مسافت طي شده را مي تواند برگردد ، از محل بازي فاصله مي گيرد و سعي دارد بازيكنان را دور زده و به « پلله » برگردد . اگر او در انجام اين كار موفق شود ، گروه آنها برنده است و اگر هم در بين راه او را با پا زدند و نتوانست بازيكنان را دور زده خود را به پلله برساند بازنده هستند .

در اين بازي و اجراي نقش « چئرلئق » بعضي از افراد در بين مردم روستا يا منطقه خود شهرت كسب كرده اند كه يكي از آنها در روستاي اجن سنگرلي شهرستان كلاله ، شخصي بنام حاجي گوندوقدي سرداري مي باشد ، معروف است كه وي حدود 10 كيلومتر را بخاطر اجراي اين نقش دويده است .

منبع : كتاب بازي هاي بومي تركمنها ، ستاربردي فجوري

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|چهارشنبه 1388/01/12,9:45|

نظرات:()

آخرين مطالب ارسالي