مجله ترکمنی میراث آنلاین

موضوع :آداب و رسوم تركمن

هنر پوشيده لباس يكي از اشكال فرهنگ ملي مي باشد . در حقيقت به لباس ملي به عنوان يكي از منابع جهت مطالعه تاريخ و فرهنگ ملل و همچنان ارتباط آنها با ديگر ملل نگريسته مي شود .

در لباس تركمن هايي كه در حاشيه رودخانه آمودريا يعني در بعضي از بخش هاي استان لباب همچون سردار آباد ، قاراشسيزليق ، قالكينيش ، فاراب و برخي روستاهاي بخش ساكار كشور تركمنستان زندگي مي كنند ، ويژگيهاي خاصي وجود دارد كه در ديگر مناطق تركمنستان نمي توان مشاهده نمود .

يكي از اين پوشش هاي ويژه ، « لچك » است كه زنان به سر مي كنند . « لچك » نوعي پوشش است كه با در نظر گرفتن خصوصيات سني ، وضعيت اجتماعي زنان و خدماتي كه آنها به عنوان مادر انجام داده اند و به مناسبت مادر بزرگ شدن ، بر سر گذاشته مي شود .

هر مادر به هنگام تولد نوه اش لچك انداختن به سر دختر خود را به اين معني كه « دخترم ؛‌ رسيدن به مادر بزرگي براي تو ميسر شد » براي خود وظيفه اي مقدس مي دانسته است ....

براي خواندن كامل بر روي ادامه مطلب كليك كنيد

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|پنجشنبه 1388/02/17,18:25|

نظرات:()

:: لأله ، غمنامه دختران دشت

موضوع :آداب و رسوم تركمن

هر قوم و ملتي خصوصا مللي كه به درجاتي از تمدن و فرهنگ رسيده اند و آثار ادبي و علمي ايشان به كتابت در آمده است در كنار ميراث مكتوب خويش ، آثار شفاهي نيز خلق كرده اند . اساسي ترين وجه تمايز اين آثار از ادبيات مكتوب ، مردمي بودن آنهاست .

نخستين بار آمبرواز مورتن در سال 1855 ميلادي ، آثار باستان و ادبيات توده را « فولكلور » ناميد ، يعني دانش عوام . در مقابل آن ، ادبيات توده فرهنگ رسمي و استادانه وجود دارد به اين معني كه مواد فولكلور در نزد مللي يافت مي شود كه داراي دو پرورش باشند : يكي مربوط به طبقه ي تحصيل كرده و ديگري مربوط به طبقه ي عوام مثلا در هند و چين فولكلور وجود دارد اما نزد قبايل وحشي استراليا كه نوشته و كتاب ندارد ، فولكلور يافت نمي شود زيرا كه همه ي امور زندگي اين قبايل مربوط به علم نژاد شناسي است .
اقوام ترك زبان از جمله تركمن ها نيز به دليل وجود دو گونه پرورش مذكور درفوق ، علاوه بر ادبيات رسمي داراي ادبيات شفاهي و دانش عوام مي باشند . هر اندازه كه آموزش رسمي در يك جامعه عمومي و همگاني شود ، خلق آثار شفاهي كم رنگ تر مي گردد ،اما تجلي دانش عوام و ادبيات شفاهي در زندگي مردمان تحصيل كرده همچنان پايدار و تاثيرگذار است . تاثير اين موضوع را در ادبيات تمام ملل مي توان يافت . به عنوان مثال قصه هاي عاميانه ، باورها ، اسطوره ها در آثار گابريل گارسيا ماركز و خورخه لوئيس پورخس حضور دارد و از رهگذر اين تاثيرات به رئاليسم جادويي معروف شده است .
مطالعه ي جدي و عميق در فرهنگ عاميانه و آثار شفاهي باعث مي شود كه خالقان آثار ادبي مكتوب در نظم و نثر از غناي ادبيات عوام بهره جويند و بر بهاي آثار خويش بيفزايند . ادبيات عاميانه تركمن شامل موضوعات و قالب هاي متعددي نظير لأله ، هوودي ، آتالار سوزي ، ماتاللار ، يا رمضان لار ، ارته كي لر ، دستان لار ، روايتلار و ... مي باشد . مطالعه ، ضبط و ثبت اين آثار در بين ما تركمن هاي ايران به كمال نرسيده است .

براي خواندن كامل بر روي ادامه مطلب كليك نماييد

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|جمعه 1388/01/14,17:55|

نظرات:()

:: شناخت ايلات و عشاير تركمن

موضوع :آداب و رسوم تركمن

ساختار ايلي تركمن ها

گروه بندي تركمن ها را مي توان در گروه مكاني و سنتي بررسي نمود .گروه هاي مكاني « يورت » يا « يورد / منطقه » ، « اوبا / روستا » و « سيرقن / رديف » مي باشد . اوبا عبارت است از چند « اوي / خانه » كه ممكن است در بعضي موارد در دو رديف تشكيل شود . در اين صورت هر يك از رديف ها به « سيرقن » معروف مي شود . معمولا خانوارهاي يك سيرقن با همديگر نسبت به ساير اعضاي « اوبا » داراي خويشاوندي نزديكتري مي باشند . بنابراين مي توان گفت كه سيرقن واحد همگن كوچكتري در داخل اوبا مي باشد . يورت محدوده هر طايفه يا تيره را مي گويند كه در آن چندين اوبا جاي گرفته است . بدين صورت مي توان واحدهاي سكونتي تركمن ها را به صورت ذيل نشان داد :

يورت --- اوبا --- سيرقن --- اوي ( آلاچيق )

گروه هاي سنتي

تركمن ها به 9 ايل تقسيم مي شوند كه هر كدام از آنها به نوبه خود تقسيمات كوچكتري دارد . اين گروه بندي ها در گذشته واجد اهميت بسياري بوده و ...

براي خواندن كامل بر روي ادامه مطلب كليك كنيد

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|چهارشنبه 1387/11/16,19:45|

نظرات:()

:: پوشش مردان ترکمن

موضوع :آداب و رسوم تركمن

پوشاک مردان را می توان به دسته تقسیم کرد:
الف: سنتی (قدیم)
ب: جدید
پوشاک سنتی یا قدیم که تا قبل از رضاخان و تشکیل حکومت پهلوی رایج بود و پوشاک جدید که رضاخان به نام متحدالشکل کردن، تهاجم بزرگی را علیه پوشش اقوام ایرانی صورت داد که محصول غرب بود. در این بخش به بررسی پوشاک سنتی مردان ترکمن می پردازیم.

پیراهن مردان
پیراهن مردان ترکمن، فراخ بود، آستین های گشاد که به صورت دامن تا چهار انگشت بالای زانو امتداد داشت. از این پیِراهن ها در تمام اوقات شبانه روز، هم به عنوان لباس رو و هم به عنوان لباس زیر استفاده می شد. اما امروزه چنین نیست و ترکمن ها نیز همچون دیگر اقشار ایرانی از پیراهن های دوخت شرکت های تولیدی استفاده می کنند.
مردان ترکمن در طرح یقه ی پیراهن از دو مدا پیروی می کردند:

برای خواندن کامل مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|شنبه 1387/10/14,13:30|

نظرات:()

:: یاشماق (نوعی از پوشش زنان ترکمن )

موضوع :آداب و رسوم تركمن

یاشماق به معنای پوشاندن است. رو گرفتن عروس از بزرگتر های داماد که به نوعی احترام گذاشتن می باشد، سنتی دیرینه در میان همه ی طوایف ترکمن ها موجود است و گاه تفاوت هایی در نوع یاشماق بستن در بین آنها دیده می شود. به طور مثال در میان نخور و گوگلان، یاشماق تمام صورت عروس را می گیرد و چهره او دیده نمی شود. ولی در میان یموت ها و تکه ها یالیق عروس، دهان او را می پوشاند و چهره عروس دیده می شود.
یاشماق یعنی تحمل و سکوت است و ...

برای خواندن کامل مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|شنبه 1387/10/07,19:20|

نظرات:()

:: زيور آلات تركمن

موضوع :آداب و رسوم تركمن

وجود نقش برجسته ها و گچ بری ها و آثار به جا مانده از گذشته گویای آن است که انسان ها همواره در طول تاریخ خود را با زیورهایی می آراسته اند و استفاده از زیور در انحصار نژاد، قوم یا طبقه ی خاصی نبوده است بلکه همه آنها از هر طبقه ای یا نژادی که بوده اند از پادشاهان و بزرگان گرفته تا طبقات پایین جامعه، از هر چیزی که می پنداشتند مناسب خودآرایی است به عنوان نیازی حتمی بهره برده اند، این آرایش در بسیاری از مواقع، علاوه بر جنبه زیبایی، جنبه مذهبی نیز داشته اند.

به مرور زمان استفاده از زیور به صورت نیتی اجتماعی در آمده و زیورها موقعیت اجتماعی استفاده کننده را مشخص می کردند. از میان اقوام مختلف ترکمن ها جزء مردمانی بودند که در عین سادگی، کاربرد وسیعی از تزئینات را در فرهنگ خود نشان داده اند. در نزد این اقوام استفاده از زیورآلات سه جنبه ی مذهبی، تزئینی و اقتصادی داشته است. ترکمن ها در ساخت زیورهایشان از نقوش متنوعی استفاده کرده اند که از اساطیر و طبیعت پیرامونشان الهام می گیرند.(با توجه به معنا و مفهوم آنها).

بدیهی است که در میان زیورهای موجود در نزد اقوام مختلف زیورهای زنان حجم بیشتری را به خود اختصاص داده است و در این میان زنان ترکمن نیز از این قاعده مستثنی نبوده اند. آنها از کودکی خود را با زیور های نقره و طلا با تزئیناتی از نگین های رنگین می آراستند...

براي خواندن كامل مقاله بر روي ادامه مطلب كليك كنيد

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|یکشنبه 1387/07/14,12:22|

نظرات:()

:: ذكر خنجر و پرخواني

موضوع :آداب و رسوم تركمن

یكي ديگر از آداب و سنت هاي اجتماعي تركمن ها رقص نمايشي ذكر خنجر است كه در مراسم مختلف نظير عروسي ها ، جشن آق آش و ... اجرا مي شود .«برخي از محققان معاصر ، رقص خنجر تركمن را همانند آيين گواتدر بلوچستان و آيين زار در خليج فارس مي دانند و اين نوع آيين و مراسم را علاج بيماري هاي روحي و رواني مي دانند و به ويژه آيين پرخواني را به دشمن مرتبط مي سازند.»

در دورانهاي باستاني ، بيماريهاي رواني را با ني و ساز چاره مي كردند و بر بالين بيمار تار مي نواختند. امروزه نيز اين باور در ميان تركمنها وجود دارد كه وقتي بيمار مبتلا به سرخك مي شود ني مي نوازند تا با آهنگ خوش و شاد بيماري رابطه نداشته و از تن بيمار فرار كند .
ذكر نمايشي از عرفان نشأت مي گيرد....

براي خواندن كامل مقاله بر روي ادامه مطلب كليك كنيد

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|یکشنبه 1387/06/24,18:10|

نظرات:()

:: مراسم سنتي يا رمضان

موضوع :آداب و رسوم تركمن

«يارمضان» را از اين لحاظ که خاستگاه مردمی دارد و سينه به سينه از نسل های گذشته به نسل امروزين ترکمن ها رسيده ، بايستی در رديف ادبيات شفاهی که با ماه رمضان ارتباط مستقيم دارد ، قرار دهيم.
ساكنان مناطق تركمن‌نشين كه به اجراي اين مراسم سنتي ديرينه واقف هستند ، همه ساله در اين شب به انتظار رسيدن اين گروه ها مي نشينند تا پس از شنيدن اشعاري در وصف رسول اكرم (ص) ، بركات ماه مبارك رمضان و دعا برای اهل خانه ، هدايايي به آنان تقديم كنند.
ترکمن ها بر اين عقيده اند که اين مراسم باعث افزايش بركت در منزل و اعطاي سلامتي اعضاي خانواده مي‌شود و بنا به اعتقاد ترکمن های ايران ، برپايی آن به اين معناست که خانواده ها بر تداوم امساک در مابقی ايام ماه مبارك رمضان همت گمارند.
اين مراسم در بين ترکمن های ايران در شب چهاردم ماه مبارک رمضان به اين صورت انجام مي‌گيرد كه پس از اقامه نماز عشا و تراويح ، دسته هايي در بيرون مسجد هر محله تشكيل مي‌شود و اين دسته ها از بين خود يك سرخوان و يك صندوق دار ....

براي خواندن كامل مقاله بر روي ادامه مطلب كليك كنيد

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|دوشنبه 1387/06/11,13:2|

نظرات:()

:: مراسم و سنت هاي تركمن ها در ماه مبارك رمضان

موضوع :آداب و رسوم تركمن

قادر الله بيزه عنايت اتميش قير ايچينده بار دير بيزه بو روزه

كُل گناه لره كفايت اتميش صراط اوزره ، مددكار دير بو روزه

« مختومقلي فراغي »

ماه مبارك رمضان ، ماه آموزش ، دعا فضيلت را در دوران كودكيمان با شور و شوق خاصي انتظار مي كشيديم. بزرگانمان اين ماه را : « اون بير آينگ سلطاني » ( سلطان يازده ماه ) و يا « بركت رحمت آيي » ( ماه بركت و رحمت) مي نامند. ماه مبارك رمضان، ضيافت پر شكوه الهي است، مسلمانان اقصي نقاط جهان از پير و جوان در اين ضيافت الهي شركت مي كنند.

در اين ماه مبارك ، مسلمانان نقاط مختلف آيين ها و مراسم خاص خود را بر پا مي كنند، در اين وجيزه به آداب و رسوم تركمن ها در اين ماه پر فضيلت مي پردازيم . در گذشته اين مراسم از غناي ويژه اي برخودار بوده است و مردم با شور و شوق خاص آنرا اجرا مي كرده اند.

براي خواندن كامل مقاله بر روي ادامه مطلب كليك كنيد

ادامه مطلب

نویسنده عبدالرحمان نورالديني _ مدیر وبلاگ|یکشنبه 1387/06/10,12:57|

نظرات:()

آخرين مطالب ارسالي